ภาวะเม็ดเลือดแดงต่ำหรือภาวะโลหิตจาง (Anemia) เป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในผู้ป่วยมะเร็ง โดยเฉพาะผู้ที่อยู่ระหว่างการรักษาด้วยเคมีบำบัดหรือรังสีรักษา ภาวะนี้ส่งผลให้ร่างกายได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอ ทำให้เกิดอาการเหนื่อยง่าย อ่อนเพลีย ไม่มีแรง
เม็ดเลือดแดง (Red Blood Cell) มีหน้าที่ลำเลียงออกซิเจนจากปอดไปยังอวัยวะต่าง ๆ โดยมีโปรตีนที่เรียกว่า ฮีโมโกลบิน (Hemoglobin) เป็นองค์ประกอบสำคัญ
เมื่อระดับเม็ดเลือดแดงหรือฮีโมโกลบินลดลง ร่างกายจะได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอ ส่งผลให้เกิดอาการ เช่น
การรับประทานอาหารที่เหมาะสมช่วยให้ร่างกายได้รับสารอาหารที่จำเป็นต่อการสร้างเม็ดเลือดแดง และช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการดูดซึมธาตุเหล็ก
ธาตุเหล็กเป็นแร่ธาตุสำคัญในการสร้างฮีโมโกลบิน หากร่างกายได้รับไม่เพียงพอ อาจทำให้ภาวะเม็ดเลือดแดงต่ำรุนแรงขึ้น
วิตามินซีช่วยเพิ่มการดูดซึมธาตุเหล็ก โดยเฉพาะธาตุเหล็กจากพืช ทำให้ร่างกายนำไปใช้สร้างเม็ดเลือดแดงได้ดีขึ้น เช่น ส้ม ฝรั่ง กีวี่ เป็นต้น
ใยอาหารมีประโยชน์ต่อระบบขับถ่าย และช่วยลดความเสี่ยงของโรคหลายชนิด รวมถึงโรคมะเร็ง อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยมะเร็งที่มีเม็ดเลือดแดงต่ำไม่ควรรับประทานใยอาหารมากเกินไป เพราะใยอาหารบางชนิดสามารถจับกับธาตุเหล็ก ทำให้ร่างกายดูดซึมธาตุเหล็กได้น้อยลง แนะนำ ควรได้รับใยอาหารประมาณ 25-30 กรัมต่อวันซึ่งเป็นปริมาณที่เพียงพอต่อสุขภาพ โดยไม่รบกวนการดูดซึมธาตุเหล็กมากเกินไป
นอกจากการเลือกรับประทานอาหารที่ช่วยเพิ่มการสร้างเม็ดเลือดแดงแล้ว การหลีกเลี่ยงอาหารหรือพฤติกรรมที่ขัดขวางการดูดซึมธาตุเหล็กก็มีความสำคัญไม่แพ้กัน เพราะแม้จะรับประทานอาหารที่มีธาตุเหล็กเพียงพอ แต่หากร่างกายดูดซึมได้น้อย ก็อาจทำให้ภาวะเม็ดเลือดแดงต่ำฟื้นตัวได้ช้าลง
ชาและกาแฟมีสารแทนนิน (Tannins) และโพลีฟีนอล (Polyphenols) ซึ่งสามารถจับกับธาตุเหล็กในอาหาร ทำให้ร่างกายดูดซึมธาตุเหล็กได้น้อยลง โดยเฉพาะธาตุเหล็กที่มาจากผักและธัญพืช
หากต้องการดื่มชาหรือกาแฟ ควรเว้นระยะจากมื้ออาหารประมาณ 1–2 ชั่วโมง เพื่อให้ร่างกายดูดซึมธาตุเหล็กได้อย่างเต็มที่
ใยอาหารมีประโยชน์ต่อระบบขับถ่ายและช่วยส่งเสริมสุขภาพลำไส้ แต่สำหรับผู้ป่วยมะเร็งที่มีภาวะเม็ดเลือดแดงต่ำ การได้รับใยอาหารมากเกินความจำเป็นอาจทำให้ธาตุเหล็กถูกจับไว้และถูกขับออกจากร่างกาย ส่งผลให้การดูดซึมธาตุเหล็กลดลง
จึงควรรับประทานใยอาหารในปริมาณที่เหมาะสม ประมาณ 25–30 กรัมต่อวัน
แม้ว่าธัญพืชไม่ขัดสีและถั่วเมล็ดแห้งจะเป็นอาหารที่มีประโยชน์ แต่ในช่วงที่มีภาวะเม็ดเลือดแดงต่ำ ควรลดการรับประทานชั่วคราว เนื่องจากอาหารกลุ่มนี้มีสารไฟเตท (Phytate) ซึ่งสามารถลดการดูดซึมธาตุเหล็กได้
ภาวะเม็ดเลือดแดงต่ำเป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในผู้ป่วยมะเร็ง และส่งผลต่อคุณภาพชีวิตอย่างมาก การเลือกรับประทานอาหารที่มีธาตุเหล็กสูง รับประทานวิตามินซีร่วมกับมื้ออาหาร ควบคุมปริมาณใยอาหารให้เหมาะสม และหลีกเลี่ยงอาหารที่ขัดขวางการดูดซึมธาตุเหล็ก จะช่วยสนับสนุนการสร้างเม็ดเลือดแดงและการฟื้นตัวของร่างกายได้
การเลือกรับประทานอาหารต่าง ๆ สำหรับผู้เป็นมะเร็งถือเป็นสิ่งสำคัญ รวมไปถึงการเลือกสมุนไพรหรืออาหารเสริม และในทางแพทย์แผนจีนมีสมุนไพรหลากหลายตัวที่ช่วยเสริมภูมิคุ้มกันได้เป็นอย่างดี เช่น หนี่เจินจื่อ และ ผู่กงอิง และในผลิตภัณฑ์ Extract Plus มีส่วนประกอบของสมุนไพรเหล่านั้นรวมอยู่ด้วย จะเสริมภูมิคุ้มกันให้แข็งแรง และเมื่อภูมิคุ้มกันแข็งแรงก็เปรียบเสมือนเกราะป้องกันของคุณแข็งแรงขึ้น
