น้ำมันทอดซ้ำกับความเสี่ยงมะเร็ง เรื่องที่ควรรู้ก่อนนำกลับมาใช้
น้ำมันทอดอาหารเป็นวัตถุดิบที่พบได้ในครัวเรือนและร้านอาหารจำนวนมาก แต่การนำน้ำมันเดิมกลับมาใช้ทอดซ้ำหลายครั้งอาจทำให้น้ำมันเสื่อมคุณภาพ โดยเฉพาะเมื่อผ่านความร้อนสูงเป็นเวลานาน
เมื่อได้รับความร้อนซ้ำ น้ำมันสามารถเกิดกระบวนการออกซิเดชันและการสลายตัว ทำให้เกิดสารประกอบต่าง ๆ เช่น สารประกอบมีขั้ว และผลิตภัณฑ์จากการออกซิเดชันของไขมัน ซึ่งอาจส่งผลเสียต่อสุขภาพหากได้รับในปริมาณมากหรือเป็นประจำ
น้ำมันทอดซ้ำเกี่ยวข้องกับโรคมะเร็งหรือไม่?
คำว่า “น้ำมันทอดซ้ำทำให้เกิดมะเร็ง” อาจเป็นการสรุปที่กว้างเกินไป เพราะความเสี่ยงของโรคมะเร็งมีหลายปัจจัย เมื่อนำน้ำมันมาใช้ทอดซ้ำหลายครั้ง น้ำมันจะค่อย ๆ เสื่อมคุณภาพและเกิดสารที่ไม่พึงประสงค์มากขึ้น การใช้น้ำมันที่เสื่อมสภาพเป็นประจำจึงอาจส่งผลเสียต่อสุขภาพได้
สังเกตอย่างไรว่าน้ำมันทอดเริ่มเสื่อมสภาพ?
การดูจากลักษณะภายนอกไม่สามารถบอกระดับสารเคมีในน้ำมันได้ แต่เราสามารถสังเกตความเปลี่ยนแปลงเบื้องต้นได้ หากพบว่าน้ำมันมีลักษณะดังต่อไปนี้ ควรพิจารณาเปลี่ยนน้ำมันใหม่
หลังจากใช้ทอดอาหารหลายครั้ง น้ำมันอาจมีสีเข้มขึ้นกว่าปกติ หากสีเข้มขึ้นอย่างเห็นได้ชัด อาจเป็นสัญญาณว่าน้ำมันเริ่มเสื่อมคุณภาพและมีเศษอาหารสะสมอยู่มาก
หากน้ำมันมีกลิ่นเหม็นหืน หรือมีกลิ่นแปลกไปจากเดิม ควรหลีกเลี่ยงการนำกลับมาใช้ทอดอาหาร เพราะอาจเป็นสัญญาณว่าน้ำมันเริ่มเสื่อมคุณภาพ
หากระหว่างทอดพบว่าน้ำมันเกิดฟองมาก หรือมีฟองเกิดขึ้นต่อเนื่องผิดจากปกติ อาจเป็นอีกหนึ่งสัญญาณว่าน้ำมันมีการเปลี่ยนแปลงและควรพิจารณาเปลี่ยนน้ำมัน
หากน้ำมันเริ่มมีควันขึ้นง่าย แม้ใช้ความร้อนไม่สูงมาก ควรลดความร้อนและหลีกเลี่ยงการใช้น้ำมันนั้นต่อ หากยังเกิดควันอยู่ ควรเปลี่ยนน้ำมันใหม่
วิธีเก็บน้ำมันหลังทอดอย่างถูกต้อง
หากต้องการนำน้ำมันกลับมาใช้ประกอบอาหารอีกครั้ง ควรใส่ใจเรื่อง วิธีเก็บน้ำมันหลังทอด เพราะการเก็บน้ำมันไม่เหมาะสมอาจทำให้น้ำมันเสื่อมคุณภาพเร็วขึ้น ก่อนเก็บควรตรวจสอบสภาพของน้ำมันทุกครั้ง และไม่ควรเก็บน้ำมันที่มีกลิ่น สี หรือสภาพเปลี่ยนไปอย่างชัดเจน
หลังทอดอาหารเสร็จ ควรปิดไฟและปล่อยให้น้ำมันเย็นลงก่อน ไม่ควรเทน้ำมันร้อนลงในภาชนะเก็บทันที เพราะอาจทำให้เกิดอันตรายและทำให้ภาชนะเสียหายได้
ก่อนเก็บน้ำมันทอด ควรกรองเศษอาหาร เศษแป้ง หรือสิ่งตกค้างออกให้หมด เพราะเศษอาหารที่เหลืออยู่สามารถทำให้น้ำมันเสื่อมคุณภาพเร็วขึ้นเมื่อนำไปใช้ต่อ
ควรเก็บน้ำมันไว้ในภาชนะที่สะอาด แห้ง และมีฝาปิดสนิท เพื่อป้องกันฝุ่นละออง ความชื้น และสิ่งปนเปื้อนจากภายนอก
ก่อนนำน้ำมันทอดซ้ำมาใช้ ควรสังเกตสี กลิ่น และลักษณะของน้ำมัน หากน้ำมันมีสีเข้มผิดปกติ มีกลิ่นเหม็นหืน เกิดฟองมาก หรือมีควันง่าย ควรหลีกเลี่ยงการนำกลับมาใช้และเปลี่ยนน้ำมันใหม่
การนำน้ำมันมาใช้ทอดซ้ำหลายครั้ง โดยเฉพาะการทอดด้วยความร้อนสูงเป็นเวลานาน อาจทำให้น้ำมันเสื่อมคุณภาพและเกิดสารจากการเปลี่ยนแปลงของไขมันเพิ่มขึ้น สารเหล่านี้อาจส่งผลเสียต่อสุขภาพหากได้รับเป็นประจำหรือในปริมาณมาก
อย่างไรก็ตาม ไม่ควรสรุปว่าน้ำมันทอดซ้ำเป็นสาเหตุโดยตรงของ โรคมะเร็ง เพราะการเกิดมะเร็งมีปัจจัยหลายด้าน ทั้งพฤติกรรมการใช้ชีวิต อาหาร สิ่งแวดล้อม และปัจจัยส่วนบุคคล
ดังนั้น การหลีกเลี่ยงน้ำมันที่ผ่านการทอดซ้ำหลายครั้ง เลือกใช้น้ำมันอย่างเหมาะสม และลดการสัมผัสควันจากการปรุงอาหาร จึงเป็นหนึ่งในแนวทางดูแลสุขภาพที่สามารถทำได้ในชีวิตประจำวัน
การเลือกรับประทานอาหารต่าง ๆ สำหรับผู้เป็นมะเร็งถือเป็นสิ่งสำคัญ รวมไปถึงการเลือกสมุนไพรหรืออาหารเสริม และในทางแพทย์แผนจีนมีสมุนไพรหลากหลายตัวที่ช่วยเสริมภูมิคุ้มกันได้เป็นอย่างดี เช่น หนี่เจินจื่อ และ ผู่กงอิง และในผลิตภัณฑ์ Extract Plus มีส่วนประกอบของสมุนไพรเหล่านั้นรวมอยู่ด้วย จะเสริมภูมิคุ้มกันให้แข็งแรง และเมื่อภูมิคุ้มกันแข็งแรงก็เปรียบเสมือนเกราะป้องกันของคุณแข็งแรงขึ้น
